Wolontariusze rzadko stoją w pierwszym rzędzie. Zwykle są tuż obok: przy stoisku na festynie, na trasie biegu, w świetlicy, przy zbiórce. Ich praca jest tak naturalna, że łatwo przestać ją zauważać. A to, czego nie widać, łatwo uznać za oczywiste. I właśnie dlatego o wolontariacie trzeba mówić głośno. Nie po to, żeby kogoś stawiać na piedestale, ale żeby pokazać, że pomaganie jest zwyczajne, dostępne i potrzebne. Że każdy może robić dobre rzeczy.
Co mówią liczby?
Według GUS w pierwszym kwartale 2022 r. 28,4% mieszkańców Polski choć raz zaangażowało się w wolontariat w ciągu miesiąca. To o 6,6 punktu procentowego mniej niż w 2016 r. Większość tej pomocy dzieje się nieformalnie, wśród sąsiadów, znajomych i rodziny. W organizacjach lub instytucjach działało tylko 5% badanych. CBOS w 2024 r. pokazał z kolei, że aktywnych społecznie jest 44% dorosłych Polaków, mniej niż w rekordowym 2019 r.
Wolontariat ma też swoją konkretną wartość. GUS wycenił godzinę pracy wolontariusza średnio na 22,9 zł. Za tymi liczbami stoją zbiórki, opieka nad seniorami, schroniska, wydarzenia sportowe i kulturalne, które bez ludzi dobrej woli po prostu by się nie odbyły. Wolontariat buduje też coś, czego nie da się wycenić: zaufanie, więzi sąsiedzkie i poczucie wpływu na to, co dzieje się wokół nas.
Wystawa, która pokazała twarze dobra
W piątek 6 listopada w Dzielnicowym Ośrodku Kultury w Biskupicach otworzyliśmy wystawę „Odcienie wolontariatu”. Projekt zaczęliśmy od naboru zdjęć, w którym zaprosiliśmy wszystkich do pokazania, jak wygląda wolontariat z bliska. Część nadesłanych kadrów przenieśliśmy na papier w technice cyjanotypii, jednej z najstarszych metod fotograficznych, w której obraz powstaje dzięki światłu i wodzie. Pracowaliśmy w grupie wolontariuszy i pomocników pod okiem Marty Grochowskiej, Agnieszki Budzyńskiej i Grzegorza Sobolewskiego. Powstało 28 niepowtarzalnych, głęboko niebieskich odbitek.
Na ścianie cyjanotypie przeplatają się z kolorowymi fotografiami i kartkami z myślami samych wolontariuszy: „Pomagam, jak ktoś potrzebuje pomocy”, „Współpraca jest super!”, „Pomagam całym sercem, aż mi prawie pękło serce”. Podczas wernisażu opowiadaliśmy o kulisach projektu i pokazywaliśmy negatywy, z których powstały odbitki. Goście szukali znajomych twarzy, robili zdjęcia i rozmawiali o tym, co dla nich znaczy pomaganie.
Dziękujemy wszystkim, którzy przysłali zdjęcia, pomagali przy cyjanotypiach i przyszli na wernisaż!
Chcesz działać w wolontariacie? Posłuchaj naszego podcastu
Jeśli wystawa zainspirowała Cię do działania jako wolontariusz albo do organizowania wolontariatu w swojej organizacji, zajrzyj do podcastu NGO Stacja:
- Dlaczego ludzie chcą być wolontariuszami i jak ich motywować? Rozmowa z Mileną Skupień-Lisgarten,
- Jak pozyskać wolontariuszy dla Twojej organizacji,
- Jak wpisać wolontariat w projekt i pracować z wolontariuszami projektowymi,
- Zadania koordynatorki wolontariatu pracowniczego, wywiad z Justyną Pocztowską.
Projekt „Odcienie wolontariatu” sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Funduszu Inicjatyw Międzynarodowego Roku Wolontariatu.
